TARİH SAYFALARINDA Çemişgezek

Osmanlı kara ordusu 23 Mart 1461'de Edirne'den hareket etti. Mahmut Paşa komutasında 150 parçadan oluşan donanma da Karadeniz'e açılmıştı. Fatih'in komutasında Üsküdar'dan Anadolu'ya geçen ordunun nereye gittiğini kimse bilmiyordu. Bu ilerleyiş sırasında Amasra, İsfendiyaroğulları Beyliği, Kastamonu ve Sinop fethedilerek Sivas üzerinden Erzincan ovasına inildi ve yassıçemen'de karargah kuruldu. Bu arada seferin İran üzerine olduğu düşüncesiyle korku ve telaşa kapılan Uzun Hasan adına harekete geçen Çemişkezek Beyi Hasan'ın başkanlığında bir elçi heyeti Fatih'in çadırında kabul edildi. Heyet içinde Uzun Hasan'ın annesi SAra hatunda vardı. Karşılıklı görüşmelerden sonra, heyete seferin İran üzerine olmadığına teminat verdikten sonra, elçilik heyetinin bir kısmı ve SAra Hatun alıkonularak, Osmanlı ordusu yönünü Trabzon üzerine çevirdi.

  Dersim'e yerleşen Türk boyları arasında Yıva , Ağaçeri , Çavundurur , Döğer , Çepni ve Eymirler bulunmaktadır.

  Guti, Mittani, Mannai, Subaru, Kardu, Nayri, Med, Lulu, Urartu, Haldı, Hürri, Kassit'ler. Hatti, Hitit, Asur'lar, Gut,Sümerler , Kimmerler, Mekadonlar ve İskitler bölgede yaşamışlardır

  Otuz iki yıl kadar Akkoyunlu Devleti'nin başında kalan Karayülük Osman Bey öldürüldüğü zaman seksen yaşından fazlaydı. Cesur, atılgan ve yılmak bilmeyen bir şahsiyete sahip olan Osman Bey hayatinin tamamını mücadele içerisinde geçirdi. Zamanında Akkoyunlu devleti Erzincan, Harput, Kemah, Çemişkezek, Mardin, Erzurum, Bayburt ve Çaruh havzasına hakim olmuş ve bu bölgelerin Türkleşmesinde Osman Bey'in büyük yararlılığı görülmüştür.

  Hamza Bey'in ölümü üzerine yerine kardeşi Ali Bey'in oğlu Cihangir Mirza geçti. Amcasının Zamanında Urfa hakimi olan Cihangir Mirza, Akkoyunlu devletinin başına geçtikten sonra Karakoyunlu Cihan şah ile mücadeleye girişti. Cihanşah'in 1447'de başlayan taarruzu 1453'de yapılan barışla sona erdi. Ancak Cihangir, Karakoyunlular'a tabi olmak zorunda kaldı. Bu arada amcaları Mahmud, Şeyh Hasan ve Kasım Beyler ile başka amca çocukları ona karşı faaliyet göstermeye başladılar. Cihangir Mirza bu ayaklanmaları bertaraf ettiyse de bu kez küçük kardeşi Uzun Hasan Bey, ağabeyinin Karakoyunlu tabiiyetini tanımayarak ona karşı çıktı. Bu sırada yirmi sekiz yaşında bulunan Uzun Hasan Bey, Karakoyunlu Cihanşah'in Çagataylilarla uğrasmasindan faydalanarak Erzincan’ı almaya teşebbüs etti. Van gölü çevresini yağmaladi. Çemişkezek hakimi Şeyh Hasan’ı itaat altına almak için o yörede bulunduğu sırada ağabeyi Cihangir'in Amid (Diyarbekir)'den ayrılmasini fırsat bilerek şehri ele geçirdi (1453).

  Erzurum'un Aşagi Micingerd köyünde bulunan ve muhtemelen 630 tarihli bir Kitabeden anlaşıldığına göre, Ebu Mansur adli Saltuklu beyi Selçuklular Saltuk ilini kendi topraklarına kattıktan sonra da Pasinler'i egemenliği altında tutmaya devam etmiştir. Rivayete göre Meliksah'in ahfadı Yavuz Sultan Selim devrine kadar Çemişgezek'de hüküm sürmüşlerdir.