FOLKLOR

Maniler. efsaneler,atasözleri,deyimler,tekerlemeler,bilmeceler ve ağıtlamalar bakımından zengin olan Tunceli folklorunda güçlü bir halk şiiri geleneği yoktur.

Yörede anlatılan Süpürgeç Dağı ile ilgili Karadağ Efsanesi'ne göre,bu dağlar bir zamanlar aynı kıza aşık iki delikanlıymış ve aralarında zorlu bir çekişme varmış. Yıllar geçmiş ikişi de ihtiyarlamış,ama bir türlü birbirlerini yenememişler. Sonunda Aşık oldukları kızın ardından ikişi deölmüşler. Ama aralarındaki rekabet sürmüş;İkişi de birer dağ olmuş ve birbirlerine top atmaya başlamışlar.Süpürgeç'inattığı toplardan Karadağ'ın yüzü Kapkara,Karadağ'ın attığı toplardansa Süpürgeç Dağı'nın tepesi dümdüz olmuş.

Çok zengin bir saz kültürünün olduğu Tunceli'de ezgiler Sivas Aşıklamalarıyla benzerlikler gösterir.Seyit ya da Savbentdenen Aşıklar,Nesimi,Pir Sultan,Kaygusuz Abdal gibi Aşıklardan deyişler çalar,söyler,semahlar oynar,Köroğlu koçaklamaları,Kerem'den divan ve Türküler okurlar.

Bağlama,cura,tambura,kabak kemane,zurna,dilli ve dilsiz kavallar,davul,tef gibi müzik aletleri eşliğindesöylenen yöre Türkülerinin bazıları şunlardır;Siyah Perçemlerin Gonca Yüzlerin,Birdirbir,Turna Bölük Bölük Olmuş,Bebek,Çadır Kurdum Düzlere,Karlı Dağlar.

Tunceli'de bayramlarda,özel günlerde halaylar çekilir;yöre yaşamının güçlüğünün izlerini taşıyan seyirlik oyunlar oynanır.

Alevi köylerinde semahlar,Çemişgezek'te kılıç kalkan oyunları da oynanır.Üç Yaka,Dello,Tamzara,Kemal Çavuş,Güzeller oyun havalarında davul-zurna ya da kemençe,kemancümbüş eşlik eder.

Yörenin seyirlik oyunları arasında;Reşit ile Hurşit,Köylü Şehirde,Fatma Oyunu,Ana ben Evlenecem,Fakir Köylü,Ali ile Fatoş,Beceriksiz Adam sayılabilir.

Şavak aşiretleri

back